Django nima va birinchi loyiha
Freymvork, MVT, loyiha va ilova, runserver
Django — Python'dagi veb-freymvork: sayt yasash uchun tayyor «skelet» va asboblar to'plami. Foydalanuvchilar, baza, formalar, admin panel, xavfsizlik — hammasi tayyor, siz esa saytning o'ziga xos qismini yozasiz. Nomi jaz gitarachisi Django Reinhardt sharafiga qo'yilgan; birinchi ochiq versiyasi 2005-yilda chiqqan.
Instagram'ning backend qismi Django asosida qurilgan. Siz hozir o'qiyotgan shu sayt ham Django'da yozilgan.
MVT: uch qism
| Qism | Vazifasi | Faylda |
|---|---|---|
| Model | ma'lumot tuzilishi va baza | models.py |
| View | so'rovni qabul qilib, javob tayyorlaydi | views.py |
| Template | HTML sahifa ko'rinishi | templates/*.html |
Va ularni bog'laydigan URL xaritasi (urls.py): qaysi manzilga qaysi view javob beradi.
brauzer ──/kurslar/──▶ urls.py ──▶ view ──▶ model (baza) ──▶ view ──▶ template ──▶ HTML ──▶ brauzer
O'rnatish va birinchi loyiha
python -m venv .venv
.venv\Scripts\activate # Linux/macOS: source .venv/bin/activate
pip install django
django-admin startproject sayt .
python manage.py runserver
Brauzerda http://127.0.0.1:8000/ — Django'ning tabrik sahifasi chiqadi. 🎉
Loyiha va ilova (app)
Loyiha — butun sayt. Ilova (app) — saytning mustaqil qismi (blog, do'kon, foydalanuvchilar):
python manage.py startapp blog
sayt/ ← loyiha sozlamalari
├── settings.py ← INSTALLED_APPS ga 'blog' ni qo'shing
├── urls.py
blog/ ← ilova
├── models.py
├── views.py
├── admin.py
manage.py ← boshqaruv buyruqlari
Masalan, bu saytda accounts (foydalanuvchilar), courses (kurslar), quizzes (testlar) — alohida ilovalar.
💡
manage.py— Django bilan ishlashning asosiy vositasi:runserver,makemigrations,migrate,createsuperuser,test.